Verdriet om wie je had kunnen zijn

Er is een soort verdriet waar zelden over gesproken wordt. Niet het verdriet om iemand die er niet meer is, maar het verdriet om iemand die er nooit is geweest: de versie van jezelf die je had kunnen zijn.

De carrière die je opgaf voor iemand anders. Het kind dat je niet hebt gekregen. De kunstenaar, de reiziger, de ondernemer die je had willen zijn voordat het leven een andere kant op ging. De persoon die je was vóór de ziekte, vóór het ongeluk, vóór het verlies dat alles veranderde.

Het is verlies zonder gebeurtenis. Er is geen datum die je kunt aanwijzen, geen moment waarop het begon. Het sluipt erin. En omdat het geen duidelijk beginpunt heeft, is het moeilijk te herkennen als verdriet. Het voelt eerder als spijt, als een vaag gevoel dat er iets ontbreekt, als een afstand tussen het leven dat je leidt en het leven dat je je had voorgesteld.

Maar het is verdriet. Het verlies van een toekomst die er niet meer zal zijn is net zo reëel als het verlies van iets wat er wél was. Je rouwt om mogelijkheden die zich niet hebben ontvouwen. Om een versie van jezelf die je nooit hebt leren kennen. En dat gemis kan zwaar wegen, juist omdat het nergens concreet op te richten is.

Wat dit verdriet extra lastig maakt, is dat het bijna altijd verbonden is met een identiteitsovertuiging. “Ik heb mijn kans gemist.” “Het is te laat voor mij.” “Ik heb de verkeerde keuzes gemaakt.” Die zinnen worden de bril waardoor je naar je eigen leven kijkt — en ze kleuren alles. Elke keer dat je iemand ziet die wél deed wat jij had willen doen, priemt het. Niet per se als jaloezie, maar als een herinnering aan wat er niet is.

De vergelijking maakt het erger. Sociale media staan vol met mensen die het leven leiden dat jij voor je zag — of zo lijkt het. Elk succesverhaal is een spiegel die laat zien wat je niet deed, wie je niet werd. En ook al weet je dat iedereen zijn eigen onzichtbare worstelingen heeft, de onderbuikreactie is echt. Je voelt je achtergelaten, zelfs als niemand is weggegaan.

In mijn werk met IEMT komen deze overtuigingen vaak naar boven als we kijken naar wat er vastzit. Iemand komt met vermoeidheid, of met het gevoel dat het leven langs hem heen gaat, en ergens onderweg blijkt er een verloren toekomst te liggen waar nooit om is gerouwd. Niet omdat die persoon niet wilde rouwen, maar omdat er geen plek voor was. Het was geen ‘echt’ verlies. Het was ‘gewoon’ het leven.

Maar het is wél echt. En het mag gerouwd worden.

MOM — Metaphors of Movement — is hier soms bijzonder nuttig. Als iemand zegt: “Het voelt alsof ik stilsta terwijl alles om me heen beweegt”, dan onderzoeken we die metafoor. Wat houdt je op die plek? Wat zou er veranderen als je een stap zou zetten? Welke kant zou die stap opgaan? Vaak zit er in de metafoor meer wijsheid dan in weken nadenken. Het patroon wordt zichtbaar, en zodra het zichtbaar is, kan het verschuiven.

Soms is het zwaarste deel van dit verdriet niet de verloren toekomst zelf — maar de zelfverwijting die erbij hoort. Het gevoel dat je het beter had moeten weten, anders had moeten kiezen, moediger had moeten zijn. Die verwijting houdt je vast in het verleden, terugkijkend naar een kruispunt dat allang achter je ligt. Die verwijting loslaten — via IEMT, door het te zien voor wat het is — maakt je vrij om weer vooruit te kijken.

Er is ook een zachtere waarheid: de versie van jezelf om wie je rouwt is misschien niet zo verloren als je denkt. Delen ervan leven nog in je — in je nieuwsgierigheid, je verlangen, je gevoel dat er iets anders mogelijk is. Dat zijn geen overblijfselen van falen. Het zijn tekenen dat er iets in je nog steeds vooruit reikt.

Het verdriet om wie je had kunnen zijn hoeft je niet te definiëren. De mogelijkheden die zich niet ontvouwd hebben zijn een deel van je verhaal, maar ze hoeven niet het hele verhaal te zijn. Er is nog steeds een versie van jezelf die zich kan ontvouwen — niet dezelfde als die je had gepland, maar misschien niet minder waardevol.

Herken je dit soort verdriet? Plan een kennismaking — we kijken samen naar wat er vastzit, zonder oordeel over welk verlies ‘telt’.